Bxdty

Anhaltinus Ducatus, la duklando Anhalt en la jaro 1645

La duklando Anhalt sur mapo de Peter Schenk (1710)

Anhalto, germane Anhalt, estas regiono en centra Germanujo, kiu estis membroŝtato de la Germana Regno kaj estas nuntempe parto de la lando Saksio-Anhalto.

Historio |

La regno Anhalto ekzistis jam proks. ekde la 12-a jarcento regata de la malnova germana dinastio Askanier. Pro heredo-disdivido ĝi estis multe dispartigita en plurajn landetojn, inter ili: Anhalt-Aschersleben, Anhalt-Bernburg, Anhalt-Dessau, Anhalt-Zerbst, kaj pliaj.

La unuigita princlando Anhalto estiĝis 1570. Tamen jam 1603 ĝi estis dividita denove - en la ŝtatetojn Anhalt-Bernburg, Anhalt-Dessau, Anhalt-Köthen kaj Anhalt-Zerbst (kaj de 1611 ĝis 1665 aldone Anhalt-Plötzkau).
En 1797 Anhalt-Zerbst estis dividita inter la aliajn anhaltajn princlandojn, kaj en 1847 Anhalt-Köthen(-Plötzkau) iĝis parto de Anhalt-Bernburg.
Fine en 1863 du restantaj landopartoj Anhalt-Bernburg kaj Anhalt-Dessau reunuiĝis al unu duklando Anhalto, kiu 1866 membriĝis en la Nordgermana Federacio kaj poste en la Germana Regno. Kiel ĉiuj landoj de la Germana Regno ĝi fariĝis respubliko en la Novembra Revolucio en 1918. Post la Dua Mondmilito ĝi estis unuigita kun la iama prusia provinco "Saksio" al la nova federacia lando Saksio-Anhalto.

v • d • r Membroj-ŝtatoj de la Germana Federacio (1815-1866) Imperioj Aŭstrio (parte) Reĝlandoj Prusio (parte) • Bavario • Saksio • Hanovro • Virtembergo Elektoprinclandoj Hesio-Kaselo Grandduklandoj Badeno • Hesio-Darmstadt • Luksemburgo • Meklenburgo-Schwerin • Meklenburgo-Strelitz • Oldenburgio • Saksio-Vajmaro-Eisenach Duklandoj Anhalto (ekde 1863) • -Bernburg (ĝis 1863) • -Dessau (ĝis 1863) • -Köthen (ĝis 1847) • Brunsvigo • Holstinio • Lauenburg • Limburg (1839-1866) • Nassau • Saksio-Altenburg (ekde 1826) • Saksio-Koburgo-Saalfeld (ĝis 1826) • Saksio-Koburgo kaj Gotao (ekde 1826) • Saksio-Gotao-Altenburg (ĝis 1826) • Saksio-Hildburghausen (ĝis 1826) • Saksio-Meiningen Landgrafujoj Hesio-Homburg Princlandoj Hohenzollern-Hechingen (ĝis 1850) • Hohenzollern-Sigmaringen (ĝis 1850) • Liĥtenŝtejno • Lipo • Reuß älterer Linie • Reuß jüngerer Linie • Ŝaŭmburgo-Lipo • Schwarzburg-Rudolstadt • Schwarzburg-Sondershausen • Waldeck Liberaj urboj Frankfurto • Bremeno • Hamburgo • Lubeko

v • d • r Membroj-ŝtatoj de la Nordgermana Federacio (1866-1871) Reĝlandoj Prusio • Saksio Grandduklandoj Hesio (norda parto) • Meklenburgo-Schwerin • Meklenburgo-Strelitz • Oldenburgio • Saksio-Vajmaro-Eisenach Duklandoj Anhalto • Brunsvigo • Saksio-Lauenburg (per persona unio kun Prusio) • Saksio-Altenburg • Saksio-Koburgo kaj Gotao • Saksio-Meiningen Princlandoj Lipo • Reuß älterer Linie • Reuß jüngerer Linie • Ŝaŭmburgo-Lipo • Schwarzburg-Rudolstadt • Schwarzburg-Sondershausen • Waldeck Urboŝtatoj Bremeno • Hamburgo • Lubeko

v • d • r Membroj-ŝtatoj kaj teritorioj de la Germana Imperiestra Regno (1871–1918) Reĝlandoj Prusio • Bavario • Saksio • Virtembergo Grandduklandoj Badeno • Hesio • Meklenburgo-Schwerin • Meklenburgo-Strelitz • Oldenburgio • Saksio-Vajmaro-Eisenach Duklandoj Anhalto • Brunsvigo • Saksio-Lauenburg (ĝis 1876) • Saksio-Altenburg • Saksio-Koburgo kaj Gotao • Saksio-Meiningen Princlandoj Lipo • Reuß älterer Linie • Reuß jüngerer Linie • Ŝaŭmburgo-Lipo • Schwarzburg-Rudolstadt • Schwarzburg-Sondershausen • Waldeck Urboŝtatoj Bremeno • Hamburgo • Lubeko Aliaj teritorioj Alzaco-Loreno • Germanaj kolonioj

v • d • r Landoj de la Germana Regno (Vajmara Respubliko) Landoj Anhalto • Badeno • Bavario • Brunsvigo • Bremeno • Hamburgo • Hesio • Lipo • Lubeko • Meklenburgo-Schwerin • Meklenburgo-Strelitz • Oldenburgio • Prusio • Saksio • Ŝaŭmburgo-Lipo • Turingio • Waldeck • Virtembergo Aliaj Sarlando (Speciala statuso sub Ligo de Nacioj)

Loĝantaro kaj areo |

75.523 loĝantoj; 2299 km² (1871)

100.702 loĝantoj; 2299 km² (1910)

351.045 loĝantoj; 2299 km² (1925)

436.213 loĝantoj; 2314 km² (maje 1939)

• Urboj en 1939:

1. 
   Dessau (kun Roßlau): 117.110 loĝantoj


2. 
   Bernburg: 40.732 loĝantoj


3. 
   Köthen: 32.037 loĝantoj


4. 
   Zerbst: 22.149 loĝantoj


5. 
   Coswig: 12.645 loĝantoj


6. 
   Jeßnitz: 11.817 loĝantoj


7. 
   Leopoldshall: 7.485 loĝantoj


8. 
   Ballenstedt: 6.729 loĝantoj


9. 
   Raguhn: 6.038 loĝantoj


10. 
    Güsten: 5.997 loĝantoj


11. 
    Nienburg: 5.961 loĝantoj


12. 
    Hecklingen: 5.183 loĝantoj


13. 
    Kochstedt: 5.173 loĝantoj

Bibliografio |

• 
  Johann Christoph Beckmann: Historie des Fürstenthums Anhalt, 2 Bde. Zerbst: Zimmermann 1710; Erg.-Bd. Accessiones, Zerbst 1716 (Ndr. Dessau 1995)


• Walther Eggert: Anhaltisches Mosaik: Landschafts- und Kulturbilder aus dem ehemaligen Land Anhalt. Frankfurt/Main: Weidlich 1971 ISBN 3-8035-0555-0
  


• 
  Otto von Heinemann: Codex diplomaticus Anhaltinus 6 Tle. 1867-83


• Johannes Jansson: Das Fürstentum Anhalt und das Erzbistum Magdeburg - 1647. (Historische Karte: Principatus Anhaldinus et Magdeburgensis Archiepiscopatu). Reprint Bad Langensalza: Rockstuhl 2003. ISBN 3-932554-92-2
  


• Wilhelm van Kempen: Schlösser und Herrensitze in Provinz Sachsen und in Anhalt. Frankfurt/Main: Weidlich 1961


• 
  Gottlieb Krause (Hrsg.): Urkunden, Aktenstücke und Briefe zur Geschichte der anhaltischen Lande, 7 Tle. in 5 Bdn. Leipzig 1861-66


• Heinrich Lindner: Geschichte und Beschreibung des Landes Anhalt. Dessau 1833


• Lorenz, Hermann: Die Geschichte Anhalts in Wort und Bild, Cöthen: Verlag von Otto Schulze 1900


• Norbert Michels, Hrsg.: Anhalt in alten Ansichten: Landschaft, Baukunst, Lebenswelten. Halle: Mitteldeutscher Verlag 2006. ISBN 3-89812-350-2
  


• Reinhold Specht: Bibliographie zur Geschichte Anhalts, 1930/35


• 
  Hermann Wäschke: Anhaltische Geschichte, 3 Bände, Cöthen 1912/13


• J. Wütschke: Territorialentwicklung Anhalts (Atlas des Saale- und mittleren Elbegebiets) 1958

Eksteraj ligiloj |

• La historio de Anhalt


• La burgruino Anhalt


• Dukejo Anhalt


• Dukejo Anhalt, 1910


• Historio de la lando


• Mapo de Anhalt fine de la 18-a jarcento

Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo. Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton). Bonvolu aldoni parametron por plibone kategoriigi la paĝon.