Meksika revolucio

La meksika revolucio estis civila milito proklamita de Francisco I. Madero kontraŭ la kvazaŭ-diktaturo de Porfirio Díaz, la 20-an de novembro 1910, kiu finiĝis per la promulgo de nova konstitucio en 1917.

Díaz demisiis en 1911, kaj estis organizita balotado, en kiu Madero estis elektita prezidanto. Sed la reformoj starigitaj de Madero aperis nesufiĉaj al la plimulto de la loĝantaro kaj tiel estiĝis armitaj ribeloj kontraŭ Madero, la ĉefaj el kiuj estis estritaj de Francisco Villa, en la nordo, kaj Emiliano Zapata, en la sudo.

Madero kaj Zapata eniras en Kuernavakon

Madero estis murdita en 1913 de la armea ĉefkomandanto, Victoriano Huerta, kiu tiel fariĝis prezidanto. Ne ĉiuj guberniestroj, tamen, agnoskis la aŭtoritaton de Huerta kaj, sub la komando de Venustiano Carranza, ribelis kontraŭ Huerta.

Carranza proklamis sin prezidanto kaj kunvokis al konstitucia kunveno, kiu efektiviĝis de la fino de 1916 ĝis la komenco de 1917. La 5an de februaro 1917 estis promulgita la nova konstitucio; poste estis kunvokata balotado, el kiu Carranza rezultis elektita prezidanto.

Nur en 1929 la meksika revolucio estis deklarita kiel finita.
Kaj la partio, kiu dum longa tempo estis regonta la landon, nomis sin unue "Nacia Revolucia Partio (Partido Nacional Revolucionario), poste "Partio de la Meksika Revolucio" (Partido de la Revolución Mexicana) kaj tiam "Institucia Revolucia Partio" (Partido Revolucionario Institucional), kiom ajn la nocioj "revolucio" kaj "institucio" estas kontraŭdiraj.

Vidu ankaŭ |

Historio de Meksiko

Meksika revolucio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Kategorio Meksika revolucio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj |

http://www.arts-history.mx/mrevolucion.html

http://flag.blackened.net/revolt/trans/cast/mexico_wehling.html#14

http://www.unrast-verlag.de/unrast,2,77,4.html

http://www.unrast-verlag.de/unrast,2,184,4.html

v • d • r

Unua mondmilito

Eŭropa militejo: (Balkanoj · Okcidenta Fronto · Orienta Fronto · Itala Fronto)
Mez-Orienta militejo: (Kaŭkaza · Mezopotamio · Sinajo kaj Palestino · Kalipolis · Persio)
Afrika militejo: (Sudokcidenta · Okcidenta · Orienta · Norda)
Azia kaj Pacifika militejo: (Sieĝo de Cingtao)
Atlantika Oceano · Mediteranea

Partoprenantoj
(Homoj)

Aliancanoj	Russian Empire · French Empire: France, Vietnam · Brita Imperio: United Kingdom, Australia, Canada, India, New Zealand, Newfoundland, South Africa · Italy · Romania · United States · Serbia · Portugal · China · Japan · Belgium · Montenegro · Greece · Armenio · Brazilo
Centraj Potencoj	Germany · Austria–Hungary · Ottoman Empire · Bulgaria

Tempolinio

Antaŭaj konfliktoj	Meksika revolucio (1910–1920) · Itala-turka milito (1911–1912) · Unua Balkana milito (1912–1913) · Dua Balkana milito (1913)
Preludo	Kaŭzoj• Sarajeva atenco · Julia ultimato
1914	Battle of the Frontiers · Unua Batalo de Marne · Batalo de Tannenberg · Battle of Galicia · Battle of the Masurian Lakes · Batalo de Kolubara · Batalo de Sarıkamış
1915	Dua Batalo de Ypres · Batalo de Gallipoli · Bataloj de Isonzo• Great Retreat · Conquest of Serbia · Siege of Kut
1916	Erzerum Offensive · Batalo de Verdun · Lake Naroch Offensive · Batalo de Asiago · Batalo de Jutlando · Batalo de Somme · Brusilov Offensive · Conquest of Romania
1917	Capture of Baghdad · Dua Batalo de Arras · Kerensky Offensive · Tria Batalo de Ypres · Batalo de Caporetto · Batalo de Cambrai
1918	Armistico de Erzincan · Traktato de Brest-Litovsk · Spring Offensive · Hundred Days Offensive · Meuse-Argonne Offensive · Batalo de Vittorio Veneto · Armistice with Germany · Armistico kun Otomana Imperio
Aliaj konfliktoj	Maritz Rebellion (1914–1915) · Indo-German Conspiracy (1914–1919) · Easter Rising (1916) · Rusa Revolucio (1917) · Finnish Civil War (1918)
Post-konfliktoj	Rusia intercivitana milito (1917–1921) · Armena-azera milito (1918–1920) · Georgian–Armenian War (1918) · German Revolution (1918–1919) · Hungara-rumana milito (1918–1919) · Wielkopolska Uprising (1918–1919) · Estonian War of Independence (1918–1920) · Latva milito por sendependeco (1918–1920) · Litovia milito por sendependeco (1918–1920) · Ukraina milito por sendependeco (1917–1921) · Pola–soveta milito (1919–1921) · Pola–litovia milito (1920) · Irlanda milito por sendependeco (1919–1921) · Turka milito por sendependeco inkluzive de Greka-turka milito (1919–1923) · Invasion of Georgia (1921) · Irish Civil War (1922–1923)

Aspektoj

Militado	Military engagements · Naval warfare · Air warfare · Cryptography · Poison gas · Railways · Technology · Trench warfare · Totala milito · Survivintaj veteranoj
Kruelaĵoj kontraŭ civiluloj	Viktimoj · Hispana gripo · Rape of Belgium · Otomanaj homoj: Armena genocido · Asiria genocido · Greka genocido · Roloj de virinoj · Literaturo
Interkonsentoj / Traktatoj	Partigo de la Otomana Imperio · Sykes-Picot • St.-Jean-de-Maurienne • Franca-Armena • Damasko • Pariza pacokonferenco · Traktato de Brest-Litovsk · Traktato de Lausanne · Traktato de Londono · Traktato de Neuilly · Traktato de St. Germain · Traktato de Sèvres · Traktato de Trianon · Traktato de Versailles
Konsekvencoj	Aftermath · "Fourteen Points" · Ligo de Nacioj